الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

406

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

« اما شما هر كس را جز او مىخواهيد بپرستيد » ( * ( فَاعْبُدُوا ما شِئْتُمْ مِنْ دُونِه ) * ) . سپس مىافزايد : « بگو اين راه راه زيانكاران است ، چرا كه زيانكاران واقعى كسانى هستند كه سرمايه عمر و جان خويش و حتى بستگان خود را در روز قيامت از دست بدهند » ! ( * ( قُلْ إِنَّ الْخاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ ) * ) نه از وجود خويش بهره اى گرفتند ، و نه از سرمايه عمر نتيجه اى ، نه خانواده و فرزندانشان وسيله نجات آنها هستند و نه مايه آبرو و شفاعت در پيشگاه حق . « آگاه باشيد خسران و زيان آشكار همين است » ! ( * ( أَلا ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ ) * ) . در آخرين آيه مورد بحث يكى از چهره‌هاى « خسران مبين » و زيان آشكار آنها را اين گونه توصيف مىكند : « براى آنها در بالاى سرشان سايبانهايى از آتش ، و در زير پايشان نيز سايبانهايى از آتش است » ! ( * ( لَهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ) * ) . و به اين ترتيب آنها از هر طرف با شعله‌هاى آتش محاصره شده‌اند ، چه خسرانى از اين بالاتر ؟ و چه عذابى از اين دردناكتر ؟ ! « ظلل » جمع « ظلة » ( بر وزن قله ) به معنى پرده اى است كه در طرف بالا نصب شود ، بنا بر اين اطلاق آن بر فرشى كه در زير پا گسترده است يك نوع اطلاق مجازى و از باب توسعه در مفهوم كلمه است . بعضى از مفسران گفته‌اند چون دوزخيان در ميان طبقات جهنم گرفتارند پرده‌هاى آتش هم بالاى سر آنها ، و هم زير پاى آنها است ، و حتى اطلاق كلمه « ظلل » بر پرده‌هاى پائينى مجاز نيست .